3-191

3-191

Sénat de Belgique

Annales

JEUDI 30 NOVEMBRE 2006 - SÉANCE DE L'APRÈS-MIDI

(Suite)

Question orale de M. Staf Nimmegeers au ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur «l'enquête de Test-Achats sur les soins palliatifs» (nº 3-1301)

Question orale de Mme Clotilde Nyssens au ministre des Affaires sociales et de la Santé publique sur «l'enquête de Test-Achats sur les soins palliatifs» (nº 3-1305)

Mme la présidente. - Je vous propose de joindre ces questions orales. (Assentiment)

M. Christian Dupont, ministre de la Fonction publique, de l'Intégration sociale, de la Politique des grandes villes et de l'Égalité des chances, répondra.

De heer Staf Nimmegeers (SP.A-SPIRIT). - Test-Aankoop heeft de kwaliteit van en de tevredenheid over het huidige aanbod inzake palliatieve zorg bevraagd. Dat item verwachten we niet direct van Test-Aankoop, maar het siert deze organisatie dat ze over dit onderwerp onderzoek heeft verricht. Test-Aankoop heeft het onderzoek uitgevoerd via een schriftelijke enquête bij een 1.250-tal familieleden, 800 artsen en 1.000 verpleegkundigen.

Ik geef de belangrijkste vaststellingen van dit onderzoek. Alhoewel de meeste mensen thuis willen sterven, is dat in de praktijk niet het geval. De geboden palliatieve zorg wordt als zeer positief beoordeeld. Dat geldt in eerste instantie voor de medische en paramedische zorg door artsen en verpleegkundigen. Over de psychosociale begeleiding zijn de bevraagden echter veel minder tevreden. Dat is een oud zeer in de hele medische sector: artsen zijn te veel technici, misschien wel uitstekende technici, maar geen echte `genees'-heren of -dames. Test-Aankoop stelt ook vast dat de bedienaren van de eredienst en de morele consulenten erg in gebreke blijven, zowel in de begeleiding van de patiënten als van de familie en vrienden.

Test-Aankoop stelt ten slotte vast dat de terugbetaling van palliatieve zorg beperkt is tot de laatste drie levensmaanden. Op basis van haar onderzoek pleit Test-Aankoop voor een financiële tussenkomst voor de volledige duur van de palliatieve zorg, zelfs als bepaalde zieken tijdelijk zouden herstellen.

Wat vindt de minister van het feit dat een organisatie als Test-Aankoop een gegeven als palliatieve zorg onderzoekt en van de methode die daarvoor werd gehanteerd?

Wat is zijn eerste algemene reactie op de bevindingen en conclusies?

Welke initiatieven zal de minister nemen om terminale patiënten thuis te laten verzorgen, zoals hun uitdrukkelijke wens is, in plaats van een beroep te doen op de - duurdere - verzorging in een ziekenhuis?

Er wordt vooral geklaagd over de kwaliteit van de psychosociale begeleiding. Wat moet volgens de minister op dat vlak gebeuren en welke initiatieven is hij van plan zelf te nemen?

Acht de minister het haalbaar een financiële tegemoetkoming te geven gedurende de volledige duur van de palliatieve zorg en de tegemoetkoming dus niet, zoals nu, te beperken tot een maximum periode van drie maanden?

Mme Clotilde Nyssens (CDH). - Je souhaite également évoquer l'enquête très intéressante réalisée par Test-Achats. On peut notamment lire que : « Dans l'enquête, on a fait usage d'un instrument de mesure spécifique pour mesurer la qualité du processus de fin de vie et de l'agonie. Sur la base de cet instrument de mesure est calculé un indice de qualité de fin de vie de 0 à 100. Les meilleurs résultats concernent la Belgique et l'Italie, avec respectivement des indices de 56 et 54. Suivent d'autres pays... »

Il est souligné que le décès plus supportable grâce aux soins palliatifs est réellement attesté et que le remboursement des soins palliatifs peut être amélioré. Il y a d'autres besoins, comme le soutien psychologique ou l'assistance morale et spirituelle, laquelle est jugée insuffisante.

Test-Achats souligne que de nombreuses personnes aimeraient mourir à domicile et que les soins palliatifs à domicile ont fait leurs preuves. Dès lors, j'aimerais demander au ministre Demotte si l'on ne pourrait envisager d'améliorer le remboursement des soins palliatifs à domicile. Pour l'instant, ces soins sont limités à une durée de trois mois au maximum et de 24 heures au minimum. Cette fourchette est trop étroite, il faudrait pouvoir l'élargir.

Je voudrais également savoir si le ministre prévoit dans sa politique de 2007 un remboursement plus important des soins palliatifs à domicile, avec tous les points soulignés par l'enquête de Test-Achats.

Cette dernière est réalisée de manière originale et est très complète alors que ce magazine n'a pas l'habitude de faire ce genre d'enquête. Outre l'assistance médicale, on y parle également des infirmiers et des médecins généralistes. On dit aussi que l'assistance psychologique, sociale, morale et spirituelle est loin d'être suffisante.

Le ministre Demotte peut-il nous communiquer ses intentions en matière de remboursement des soins palliatifs à domicile ?

De heer Christian Dupont, minister van Ambtenarenzaken, Maatschappelijke Integratie, Grootstedenbeleid en Gelijke Kansen. - Ik lees het antwoord van minister Demotte.

Ik wens me niet uit te spreken over de methode die Test-Aankoop voor dit onderzoek heeft gebruikt. Ik ga me er evenmin over uitspreken of Test-Aankoop bevoegd is dat soort van onderzoek te voeren.

Wat de conclusies van het onderzoek betreft, stel ik vast dat ze in de eerste plaats betrekking hebben op de lacunes inzake informatieverstrekking aan patiënten en hun familieleden. Het aanbod van palliatieve thuisverzorging wordt over het algemeen positief ervaren, zelfs al zijn, zoals in alle domeinen, een aantal zaken voor verbetering vatbaar.

La décision de dégager des budgets en 2007 qui sont ciblés sur la fonction palliative en milieu hospitalier a été prise en concertation avec les fédérations représentatives du secteur. Celles-ci m'ont alerté dès l'an dernier sur l'urgence de réaliser des progrès dans ce domaine. Le montant octroyé en 2007, quatre millions d'euros, est appréciable.

L'étude de Test-Achats n'est pas de nature à modifier cette décision puisque ses conclusions ne remettent nullement en question la qualité de l'offre de soins palliatifs au domicile du patient.

In de thuisverzorging werd het remgeld voor het bezoek van huisartsen, kinesitherapeuten en verpleegkundigen afgeschaft. Daarnaast is er een ruim forfait voor uitgaven die niet door de ziekteverzekering worden terugbetaald. Tot slot subsidieert het RIZIV ondersteunende equipes in de tweedelijnszorg. Ik zie niet goed in wat nog meer kan worden gedaan, maar ik sta open voor elk voorstel.

Uit het onderzoek van Test-Aankoop blijkt dat de twee belangrijkste punten van kritiek betrekking hebben op de beperking van de tussenkomst bij palliatieve verzorging tot drie maanden en op de terugbetaling van de psychosociale verzorging.

De duur van drie maanden werd niet willekeurig bepaald. In de medische wereld bestaat een consensus over de mogelijkheid om de te verwachten levensduur te bepalen en palliatieve zorg wordt nu eenmaal voorbehouden aan personen op het einde van hun leven.

Dat betekent uiteraard niet dat we geen aandacht moeten schenken aan de verzorging van patiënten in de periode vóór de diagnose van palliatieve patiënt wordt gesteld. In dat stadium valt de verzorging echter onder de enveloppe inzake chronische zorg, waarvoor ik voor het jaar 2007 in het kader van de maximumfactuur voor chronisch zieken een groot bedrag heb vrijgemaakt, en onder de enveloppe van patiëntenbescherming. Ik zal de chronische en de palliatieve zorgverlening blijven ondersteunen. De verschillende types van zorgverlening mogen echter niet door elkaar worden gehaald, want daar wordt niemand beter van.

Over de psychosociale zorgverlening ben ik bereid het debat aan te gaan. Ik wijs er wel op dat de federale overheid hiervoor slechts in beperkte mate bevoegd is. De federale overheid handelt in het kader van haar bevoegdheid voor volksgezondheid, terwijl de psychosociale ondersteuning aan de naasten van de zieke veeleer onder de bevoegdheid van de gemeenschappen valt. Ik werk op dit vlak dan ook samen met mijn collega's in de interministeriële conferentie voor Gezondheid.

De heer Staf Nimmegeers (SP.A-SPIRIT). - Minister Demotte vraagt creatieve voorstellen voor een verregaande subsidiëring van het geheel met respect voor de betrokken medische disciplines. Ik zal zo vrij zijn hiervoor binnen afzienbare tijd een paar voorstellen te doen en hoop dan de reactie daarop van de minister zelf te mogen horen.

De begeleiding door bedienaren van de erediensten en door de morele consulenten ligt me na aan het hart en verdient samen met de psychologische begeleiding heel veel aandacht. Die begeleiding wordt onderschat en ondergewaardeerd en is in bepaalde gevallen misschien zelfs belangrijker dan de medische behandeling.

Mme Clotilde Nyssens (CDH). - Je remercie le ministre de sa réponse. Je me réjouis qu'il soit ouvert au débat.

Selon moi, l'enquête est essentielle, même si elle est réalisée par un organisme auquel on ne s'attendrait pas. Cependant, toutes les questions qui ont été posées avaient été abordées lors du débat que nous avons eu sur la loi relative aux soins palliatifs et à l'euthanasie, qu'il s'agisse de l'assistance ou du rôle des proches, des psychologues, des assistants sociaux et de l'assistance morale et spirituelle. Cela me conforte dans l'idée que nous aurions dû encore mieux travailler sur la loi relative aux soins palliatifs.

Nous avions discuté de l'assistance et je suis entièrement favorable à un nouveau débat en vue d'améliorer l'approche palliative qui fait ses preuves. On constate d'ailleurs que la population a des attentes en la matière.

Je suis de plus en plus convaincue de l'intérêt de cette approche et de la nécessité de l'étendre dans le temps. Les soins palliatifs ne doivent pas seulement être prodigués à brève échéance de la mort mais le plus tôt possible dans une optique de soins continus.