3-113

3-113

Belgische Senaat

Handelingen

DONDERDAG 26 MEI 2005 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Voorstel van resolutie betreffende de bescherming van de verdedigers van de mensenrechten (van de heer Philippe Mahoux, Stuk 3-12)

Bespreking

Mevrouw Sabine de Bethune (CD&V). - In afwezigheid van de rapporteur wens ik namens mijn fractie dit voorstel van resolutie te steunen.

Gisteren heeft Amnesty International de noodklok geluid omdat de mensenrechten op wereldvlak in een neerwaartse spiraal zitten. De onverschilligheid van de publieke opinie ten aanzien van conflicten en vergeten oorlogen en de misbruiken onder het mom van de strijd tegen het terrorisme, zijn de oorzaken van deze negatieve trend.

De aandacht voor de mensenrechten mag dus niet verslappen. Mensenrechten zijn een fundamenteel recht dat tot elke prijs moet worden verdedigd. Het siert dan ook die mensen die op vrijwillige en professionele basis de toepassing van de mensenrechten op burgerlijk, politiek, sociaal en cultureel vlak steunen. Zij doen dit vaak in moeilijke omstandigheden. Omwille van hun activiteiten ter verdediging van de mensenrechten zijn ze vaak het slachtoffer van politieke vervolgingen, intimidaties, foltering en zelfs moord. Ook op internationaal vlak erkent men deze problematiek en is men bereid een internationaal beschermingsmechanisme in het leven te roepen.

Het voorliggend voorstel van collega Mahoux doet een oproep in die zin. Er bestaan tal van voorstellen hieromtrent. Ik denk bijvoorbeeld aan het vroegtijdige waarschuwingssysteem of early warning system dat we zouden moeten invoeren. Ik denk aan de opstelling van een jaarverslag over de toestand van de mensenrechten in landen waar BelgiŽ diplomatieke posten heeft.

Ook moet de Europese Unie meer aandacht besteden aan de bescherming van verdedigers van de mensenrechten in het raam van het Europese initiatief voor de democratie en de mensenrechten. Om die redenen en omdat de mensenrechtenactivisten een belangrijke functie uitoefenen, zal de CD&V-fractie dit voorstel van resolutie steunen.

De heer Joris Van Hauthem (VL. BELANG). - Mevrouw de voorzitter, ik heb er begrip voor dat u wacht op de komst van een lid van de regering. Maar als de Senaat erop staat dat bij de bespreking van een ontwerp een regeringslid aanwezig is, dan mag hij ook verwachten dat de indieners en rapporteurs van wetsvoorstellen en resoluties bij de bespreking aanwezig zijn. Ik stel echter vast dat vandaag een wetsvoorstel en een voorstel van resolutie worden besproken, terwijl noch de indiener noch de rapporteur aanwezig zijn.

De voorzitter. - Ik kan u geen ongelijk geven.

De heer Paul Wille (VLD). - De heer Van Hauthem heeft inderdaad gelijk. Misschien moeten we bepaalde collega's erop wijzen dat ze door hun werkwijze de geloofwaardigheid van de Senaat in het gedrang brengen.

De voorzitter. - De heer Lionel Vandenberghe is net binnengekomen.

De heer Lionel Vandenberghe (SP.A-SPIRIT), rapporteur. - In dit voorstel van resolutie wordt aangedrongen op een betere bescherming van de verdedigers van de mensenrechten. Dit is een nogal omslachtige verzamelnaam voor mensen die zich overal ter wereld op professionele of vrijwillige basis inzetten voor de naleving van de mensenrechten. Het belang van het werk van de medewerkers van mensenrechtenorganisaties kan nauwelijks worden onderschat. Ze brengen wantoestanden aan het licht, maken grove schendingen van mensenrechten openbaar en trekken aan de alarmbel als een conflict dreigt te escaleren.

Mensenrechtenactivisten werken meestal in uiterst hachelijke omstandigheden. Grove schendingen van de mensenrechten vinden voornamelijk plaats in oorlogsgebieden of vlak vůůr of vlak na gewelddadige conflicten. De verdedigers van de mensenrechten zetten soms zelfs hun eigen leven op het spel om te waken over het leven van de anderen. Dagelijks verschijnen berichten in de krant over mensenrechtenactivisten die het slachtoffer zijn geworden van geweld, opsluiting, ontvoering en zelfs moord. De gebeurtenissen in Afghanistan, Irak en Colombia tonen aan dat verdedigers van de mensenrechten steeds vaker een doelwit vormen voor de strijdende partijen. Ook elders in de wereld zijn de verdedigers van de mensenrechten zeer vaak het slachtoffer van politieke vervolging en repressie. Recent nog waren er incidenten in Oezbekistan en Iran.

De helft van de aanvallen op mensen die zich voor de mensenrechten inzetten, wordt uitgevoerd in opdracht van een staat. De verdedigers van de mensenrechten hebben nood aan internationale bescherming. Deze mensen zijn nodig en we moeten dan ook alles in het werk stellen om hun veiligheid te garanderen. In 1998 werd hiertoe een eerste aanzet gegeven toen de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de verklaring inzake de bescherming van de verdedigers van de mensenrechten unaniem goedkeurde.

In navolging van deze verklaring verzoeken we de Belgische regering om de bescherming van de verdedigers van de mensenrechten op te nemen. Ten eerste kan dit door diplomatieke inspanningen in de landen waar ze verblijven, door toezicht op hun veiligheid en effectieve diplomatieke demarches wanneer ze worden bedreigd. Ten tweede kan dit door steun te geven aan NGO's die zich inzetten voor de bescherming van bedreigde personen in derde landen. Ten derde vragen we het ministerie van Buitenlandse Zaken een werkgroep op te richten om de dialoog met de verdedigers van de mensenrechten te versterken zodat de mensenrechtenschendingen vroeger kunnen worden opgespoord en het welzijn van de verdedigers ervan op de voet kan worden gevolgd. Ten vierde moet het ministerie ook de plaatselijke NGO's betrekken bij het signaleren van mensenrechtenschendingen in landen waar BelgiŽ diplomatieke posten heeft. Tot slot dient BelgiŽ bij de Europese Unie aan te dringen op een betere bescherming van de verdedigers van de mensenrechten.

De commissie keurde deze resolutie unaniem goed. Ik hoop dat de voltallige Senaat dit ook zal doen en dat we dit op de volgende vergadering van de OVSE in Washington kunnen verdedigen.

-De bespreking is gesloten.

-De stemming over het voorstel van resolutie in zijn geheel heeft later plaats.