Vragen en Antwoorden

Belgische Senaat


Bulletin 2-72

ZITTING 2002-2003

Vragen van de Senatoren en antwoorden van de Ministers

(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands - (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans


Minister van Binnenlandse Zaken

Vraag nr. 1055 van de heer Van Quickenborne d.d. 14 december 2000 (N.) :
Geďntegreerde politie. ­ Onverenigbaarheden. ­ Extra-professionele activiteiten. ­ Tuchtprocedures.

In Frankrijk zijn de laatste weken een aantal (hooggeplaatste) politiemensen voorgeleid op verdenking van zwartwerk en misbruik van hun politiebevoegdheid. De Franse krant « Libération » (8 november 2000) berichtte over een aantal feiten waarbij politiemensen betrokken waren bij de bescherming van belangrijke mensen op diverse mondaine gelegenheden. Deze in veiligheid geschoolde mensen worden aangesproken door privé-firma's om er (in het zwart) te komen werken of om opleiding te geven aan rekruten. Zo werden ze vermoedelijk ingezet als private ordedienst bij een meeting van Edouard Balladur, oud-premier van Frankrijk, en zelfs voor het vervoeren van nucleair afval. Het gros van het zwartwerk situeert zich in de bewakingssector (zowel « bodyguarding » als bewaken van goederen), verschaffen van inlichtingen enz. Dit alles gebeurde terwijl deze activiteiten in Frankrijk, net als in België door de wet verboden zijn. Deze wetgeving heeft onder andere als doel om belangenvermenging en daarop aansluitend machtsmisbruik te vermijden. Zo werden er in het bewuste artikel ook feiten aan het licht gebracht waarbij een politieman ervan verdacht wordt dat hij zijn huisbaas had bedreigd om zijn auto te laten wegslepen. Hij zou dit doen omdat deze weigerde een bepaald bedrag te betalen omdat hij voor hem in het zwart had gewerkt. Politiemensen kunnen enkel wetenschappelijke, literaire of artistieke zaken produceren als ze niet van aard zijn de hoofdactiviteit van de betrokkene te worden.

In het kader van de nieuwe geďntegreerde politie wil ik dan ook een aantal vragen stellen aan de geachte minister om naar de situatie in België te peilen :

1. Welke zijn de onverenigbaarheden voor politiemensen van de nieuwe geďntegreerde politie en zijn er verschillen met de vroegere wetgeving bij politie en rijkswacht ?

2. Heeft hij weet van tuchtprocedures die lopen tegen politiemensen (politie en rijkswacht) vanwege het uitoefenen van extra-professionele activiteiten ? Zo ja, over hoeveel zaken gaat het en welke is de aard van deze zaken ?

3. Wie is bevoegd voor het uitspreken van eventuele tuchtstraffen ?

4. Wordt de eventuele vaststelling van zwartwerk ook doorgespeeld aan de diensten van de Sociale Inspectie en welke procedure volgen zij dan ?

5. Is er in het kader van een gelijkvormigheid van politiediensten op Europees niveau al sprake van uniformiteit wat betreft deze reglementering ?

6. Heeft hij weet van het overstappen van hooggeplaatste politiemensen (politie en rijkswacht) naar de privé-veiligheidsbedrijven ? Zo ja, over hoeveel mensen gaat het en wat is de graad van deze mensen ?

Antwoord : 1. Voor de leden van het operationeel kader geldt een principeel verbod van cumulatie met een ander beroep, een openbaar ambt, een opdracht in een particuliere onderneming of een bezigheid waarvan de minister van Binnenlandse Zaken de onverenigbaarheid heeft vastgesteld. Bovendien mogen de politiemensen geen handel drijven.

De wet voorziet wel in de mogelijkheid dat de bevoegde overheid een individuele afwijking kan verlenen, voor zover het gaat om bijkomende bezigheden die de dienst niet schaden en die geen afbreuk doen aan de waardigheid van het ambt.

In mijn omzendbrief GPI 27 van 19 september 2002 heb ik daar nadere toelichting bij verschaft en heb ik criteria bepaald voor de interpretatie van de begrippen « belang van de dienst » en « waardigheid van het ambt ». Elke aanvraag om afwijking moet aan die criteria getoetst worden.

Afwijkingen zijn niet mogelijk voor wat betreft de onverenigbaarheden die zijn opgenomen in de wet van 10 april 1990 op de bewakingsondernemingen, de beveiligingsondernemingen en de interne bewakingsdiensten. Deze wet verbiedt politiemensen om portier te zijn of security-opdrachten aan te nemen.

In hoofdlijnen wijkt deze regeling niet af van hetgeen voorgeschreven was onder de oude politiestructuur. De regeling is nu wel geharmoniseerd voor het geheel van de geďntegreerde politie.

2. Ik beschik niet over een gegevensbank die mij toelaat alle lopende tuchtzaken op elk moment te kennen. Ik elk geval heb ik geen door u bedoelde zaken in behandeling waarvoor ikzelf de tuchtoverheid ben of die mij ter kennis zijn gebracht.

De Tuchtraad voor de politiediensten heeft in 2002 kennis gekregen van vijf dossiers, waarvan één voor sluikwerk. In de vier andere zaken waren de personeelsleden ten onrechte bewakingsagent tijdens een verlof, tussenpersoon bij autoverkoop of buschauffeur.

3. De tuchtoverheden zijn in de tuchtwet van 13 mei 1999 nauwkeurig bepaald. De bevoegde overheid verschilt naargelang de graad, de zwaarte van de feiten en het behoren tot de lokale of de federale politie. Het kan bijvoorbeeld de korpschef zijn of een directeur-generaal of de burgemeester, het politiecollege of de minister van Binnenlandse Zaken.

Het tuchtstatuut is van toepassing op het statutair personeel. Voor de contractuele medewerkers geldt de wet op de arbeidsovereenkomsten.

4. Ik beschik niet over gegevens om u te antwoorden of zwartwerk door politiemensen, indien het zou bestaan, stelselmatig wordt ter kennis gebracht van de sociale inspectie, gesteld dat het zou gaan om zaken waarin deze inspectie bevoegd is. Er zijn op dit punt geen instructies gegeven.

Het feit dat een politieambtenaar de beroepsonverenigbaarheden overtreedt betekent trouwens niet noodzakelijk dat het gaat om zwartwerk.

5. Ik beschik niet over de nodige gegevens om u een overzicht te geven van de regelgeving in andere Europese landen.

6. Het is aan politiemensen bij wet verboden om binnen vijf jaar nadat zij de politiedienst hebben verlaten in dienst te treden van een private bewakingsonderneming, een beveiligingsonderneming of een interne bewakingsdienst.

Mij is niet bekend dat sedert het van kracht worden van deze bepaling politieofficieren, zouden zijn in dienst getreden van een bewakingsonderneming terwijl ze dat wettelijk niet mogen.