2-90

2-90

Belgische Senaat

Parlementaire handelingen

DONDERDAG 25 JANUARI 2001 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Mondelinge vraag van de heer Jacques Devolder aan de minister van Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu over «de anonimiteit van eicel- of zaadceldonaties en het plan van een TV-productiehuis om een programma genaamd "I want your baby" uit te zenden» (nr. 2-472)

De heer Jacques Devolder (VLD). - In november 1999 heb ik de minister een vraag gesteld over het te koop aanbieden van eicellen op het internet, waarbij met suggestieve foto's van beeldmooie dames de indruk gewekt werd dat de kwaliteit van het genetisch materiaal in verhouding staat tot de uiterlijke schoonheid. Uit het antwoord van de minister bleek dat eicel- en zaadceldonaties anoniem dienden te zijn bij ons en ook in heel wat andere Europese landen. Zo wordt voorkomen dat nakomelingen de donor wijzen op zijn onderhoudsplicht of aanspraak maken op eventuele erfenisrechten. Zij bestempelde het te koop aanbieden van eicellen op het internet als strafbaar, zowel voor koper als voor aanbieder.

Volgens De Telegraaf blijkt het TV-productiehuis Endemol ons na hun Big Brother-productie te willen vergasten op een nieuw spelprogramma, waarin vrouwelijke kandidaten kunnen kiezen uit mannelijke tegenspelers en de winnaar nadien als spermadonor optreedt voor de winnares. De veelzeggende titel van het programma is I want your baby.

Graag vernam ik het standpunt van de minister met betrekking tot deze materie. Zal zij dezelfde regels toepassen als bij het aanbieden van eicellen op het internet, vermits ook nu de anonimiteit niet gewaarborgd is en het commerciële aspect ethisch niet verantwoord?

Mevrouw Magda Aelvoet, minister van Consumentenzaken, Volksgezondheid en Leefmilieu. - Ik stel samen met de heer Devolder vast dat wat zich in de realiteit afspeelt, de verbeelding steeds meer begint te tarten. Wat de grond van de zaak betreft, houd ik er dezelfde mening op na als enkele weken geleden. Als het over fundamentele zaken gaat, verander ik niet zo snel van mening, tenzij er stevige tegenargumenten worden aangevoerd of ik zaken over het hoofd zou hebben gezien.

Wat het programma I want your baby betreft, zou het gaan om een spermadonatie door kunstmatige inseminatie. Dat is een medische behandeling en valt dus niet onder de wet over de orgaan- en weefseltransplantatie.

Ik verwijs ook naar het advies dat het Raadgevend Comité voor bio-ethiek op 8 juni 1998 uitbracht over de ethische normen voor de optimalisering van het aanbod en van de werkingscriteria van de centra voor in-vitrofertilisatie. Verschillende elementen komen uit dat advies naar voren.

Op de eerste plaats stelt het comité zeer duidelijk dat reproductieve geneeskunde een beroep doet op verschillende disciplines zoals de gynaecologie, de andrologie, de endocrinologie, de embryologie, de psychologie en de genetica. Het vraagt eveneens naar een ethische en juridische reflectie als op dat terrein geageerd wordt.

Voor de toepassing van kunstmatige inseminatie is daarenboven de aanwezigheid van een gespecialiseerd laboratorium vereist waar sperma kan worden geanalyseerd en behandeld ter voorbereiding van inseminatie.

Op medisch vlak dient de spermadonatie te worden gesitueerd in de bredere context van de reproductieve geneeskunde.

Op het psychosociale vlak dient speciale aandacht te worden besteed aan de psychologische begeleiding van deze behandeling, die de intimiteit van de personen raakt en die een bijzonder emotionele dimensie omvat.

Op het ethische en juridische vlak dienen de voorwaarden te worden vervuld teneinde de individuele rechten van de personen te eerbiedigen en na uitgebreide voorlichting hun vrije toestemming te krijgen. In het bijzonder dient te worden gedacht aan volledige en schriftelijke informatie betreffende de juridische gevolgen in verband met afstamming.

In ieder geval is volgens de huidige Belgische reglementering de anonimiteit van de donor een essentieel element van de praktijk. Alle centra staan daar zonder uitzondering op. Daarover is er unanimiteit. De anonimiteit is volgens mij een essentieel element, dat radicaal zou worden doorbroken, mocht het programma zoals het werd aangekondigd doorgaan. Wat mij betreft, druist het duidelijk in tegen de in België aanvaarde en getolereerde praktijk.

De heer Jacques Devolder (VLD). - Ik dank de minister voor het uitgebreide antwoord. Op basis van deze gegevens zal ik in het Vlaams Parlement de minister bevoegd voor het mediabeleid ondervragen.