Vragen en Antwoorden

Belgische Senaat

ZITTING 1996-1997


Bulletin 1-43

15 APRIL 1997

Vragen van de Senatoren en antwoorden van de Ministers

(N.): Vraag gesteld in 't Nederlands ­ (Fr.): Vraag gesteld in 't Frans


Minister van Landsverdediging

Vraag nr. 65 van de heer Vautmans d.d. 14 februari 1997 (N.) :
Militair oefenterrein Vogelsang in Duitsland.

Al vele jaren sluimert in het Duits-Belgisch grensgebied een conflict tussen de Belgische strijdkrachten van het militaire oefenterrein Vogelsang in de Eifel en de bevolking in het omliggend gebied. Het oefenterrein, met een grootte van 4 500 hectare, ligt voor het grootste gedeelte binnen de grenzen van de stad Schleiden (district Euskirchen). In dit gebied liggen twee stuwmeren, de Urftsee en de Obersee, waarvan dit laatste een belangrijk drinkwaterreservoir is.

De bewoners keren zich tegen het militaire gebruik in dit ecologisch gevoelig gebied omwille van de geluidsoverlast van de schietoefeningen, de stofoverlast van de tankoefeningen, de afsluiting van de Urftsee voor wandelaars en de onderverhuur aan bevriende strijdkrachten, met name de Nederlandse alsook drie brigades uit België. De militaire argumentatie, de dringende noodzaak om juist daar te oefenen, wordt weggewuifd. Het protest is verenigd in de « AG Ziviles Vogelsang », waarin talrijke politieke partijen vertegenwoordigd zijn, samen met milieu- en natuurbeschermingsorganisaties, kerken, vakbonden, plaatselijke actiegroepen en horeca-organisaties. De werkgroep krijgt de steun van de regering van de deelstaat Noordrijn-Westfalen en de Landdag.

Ongeveer een jaar geleden werden de betrokken partijen in Gemünd gehoord in de parlementaire commissie ter behandeling van petities van de Duitse Bondsdag. Schultze (CDU/CSU), rapporteur van de commissie en lid van de parlementaire commissie voor landsverdediging, heeft gekozen voor de volgende oplossing : « In het kader van het gegeven concept van militaire oefenterreinen, waaronder ook de door het buitenland gebruikte oefenterreinen vallen, is een civiel gebruik van het militaire oefenterrein Vogelsang, deels op korte, deels op middellange termijn, mogelijk. » Concreet zal deze beslissing tot gevolg hebben dat binnen vijf jaar het oefenterrein volledig moet worden vrijgegeven en dat de Belgische strijdkrachten andere oefeningsmogelijkheden ter beschikking worden gesteld.

Graag had ik van de geachte minister vernomen :

1. Hoe belangrijk is dit militaire oefenterrein Vogelsang voor de Belgische strijdkrachten ? Graag had ik exacte gegevens over de wijze van gebruik van dit oefenterrein.

2. Welke houding werd er door de Belgische regering aangenomen tijdens de bespreking in de parlementaire commissie ter behandeling van petities van de Duitse Bondsdag ? Wie vertegenwoordigde de Belgische regering ?

3. Zijn er nog steeds onderhandelingen bezig tussen België en Duitsland om een oplossing te zoeken voor dit probleem ? Welke oplossing verwacht de geachte minister te bekomen ?

4. Hoe past dit probleem en de mogelijke oplossing ervan binnen de Europese defensiepolitiek ?


Antwoord : Het geachte lid gelieve hierna het antwoord op zijn vraag te willen vinden.

1. Het oefenterrein Vogelsang is het enige terrein dat beheerd wordt door de Belgische krijgsmacht waarvan de omvang toelaat om tactische oefeningen uit te voeren op het niveau van een tankbataljon of van een gemechaniseerd infanteriebataljon.

Overigens biedt Vogelsang de mogelijkheid om verscheidene schietstanden te organiseren die, dank zij de geografische insnijdingen van het terrein, relatief minder omvangrijke veiligheidszones vereisen.

De keuzemogelijkheden voor de deelnemende eenheden zijn dus belangrijk, dit laat een optimaal gebruik toe tijdens de kampperioden.

De wijze om het oefenterrein te gebruiken voorziet wekelijks zowel schiet- als tactische oefeningen. Hierbij wordt rekening gehouden met de opgelegde regels van het « Nutzungskonzept des Heeresamtes für Truppenübungsplatze der Bundeswehr », die van toepassing zijn op het grondgebied van Duitsland.

2. Tijdens de besprekingen met betrekking op de petities werd door de opperbevelhebber der Belgische strijdkrachten in Duitsland, in hoofde van de generaal-adjunct, steeds de nadruk gelegd op de noodzaak voor de Belgische strijdkrachten om te kunnen oefenen in Vogelsang en dit met respect van de voorziene wettelijke bepalingen. Het « Bundesministerium der Verteidigung ­ BMVg » heeft tot op heden geen bemerkingen terzake gemaakt.

Gezien het belang van Vogelsang voor de training is het geheel of gedeeltelijk civiel gebruik van het militair domein niet aan de orde en kan dus niet aanvaard worden.

3. De ontmoetingen in verband met de « Petitionsausschuss » zijn afgerond. Door de aanvaarding van het hiervoor reeds aangehaalde « Nutzungskonzept » (concept over het gebruik van het kamp) zijn wij tegemoet gegaan aan de wensen van het BMVg.

4. In een Europese benadering van de problematiek der oefenmogelijkheden heeft de krijgsmacht een politiek gevoerd die twee hoofdlijnen volgt :

­ voorstellen om de eigen oefenterreinen ter beschikking te stellen van de partners in het kader van het Eurocorps en de NAVO, terwijl onze eenheden als tegenprestatie ook gebruik kunnen maken van de mogelijkheden geboden door oefenterreinen beheerd door onze partners. Op deze wijze is de nodige variatie aan oefenterreinen verzekerd;

­ in het kader van de Europese samenwerking worden de oefenkampen eveneens ter beschikking gesteld voor het uitvoeren van multinationale oefeningen georganiseerd door het Eurocorps of door de NAVO.

De uitwisseling van trainingsfaciliteiten is onontbeerlijk voor het behoud van de operationaliteit van onze eenheden. Actueel wordt door Belgische eenheden gebruik gemaakt van oefenkampen in diverse Europese landen (Duitsland, Nederland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Spanje, ...).

Gezien de opgelegde beperkingen op het gebruik van burgerterreinen voor oefeningen met gevechtseenheden, zal de nood aan en het optimaal gebruik van alle nog bestaande militaire oefenkampen in de toekomst nog aan belang winnen. De reeds bestaande Europese samenwerking zal ook in dit domein nog verder uitgebouwd worden.