Wat is het Kenniscentrum voor de Institutionele Aangelegenheden?

Op 29 maart 2019 besloot de Senaat om, binnen zijn diensten, een Kenniscentrum voor de Institutionele Aangelegenheden op te richten. In BelgiŽ ontbreekt immers, ondanks de elkaar opvolgende staatshervormingen, een publieke instelling die de kennis en expertise inzake institutionele aangelegenheden bundelt. Met de oprichting van het Kenniscentrum in de Senaat wordt deze bestaande leemte opgevuld.

Het Reglement van de Senaat geeft het Kenniscentrum de opdracht om de kennis inzake institutionele aangelegenheden bijeen te brengen, te ontwikkelen en ter beschikking te stellen van het publiek. Daarnaast biedt het, op vraag van het Bureau of een commissie van de Senaat, verheldering bij elke institutionele vraag waarvoor de Senaat bevoegd is.

De institutionele aangelegenheden waarrond het Kenniscentrum werkt, bestrijken een ruimer terrein dan de problematiek van de staatshervorming. Ze vallen grotendeels samen met de belangrijkste constitutionele bevoegdheden van de Senaat: de Grondwet, de bijzondere meerderheidswetten en de voorkoming en regeling van de belangenconflicten.

Het Kenniscentrum voor de Institutionele Aangelegenheden ontwikkelde en beheert de institutionele gegevensbank SenLex. SenLex verzamelt officiŽle informatie over de Belgische institutionele wetten. De databank omvat de belangrijkste institutionele regelgeving, zoals de Grondwet en de bijzondere meerderheidswetten, en biedt voor elk artikel ervan de relevante fragmenten uit de parlementaire stukken, de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof en de adviezen van de Raad van State. SenLex verzamelt de officiŽle informatie die werd gepubliceerd sinds 1 juli 2014. SenLex bevat evenwel ook de integrale parlementaire voorbereiding van de Zesde Staatshervorming, die reeds vůůr die datum werd gepubliceerd.

Het Kenniscentrum beheert ook de rubriek Institutioneel nieuws op de website van de Senaat. In die rubriek wordt achtergrondinformatie gegeven bij actuele thema's, zoals de uitbreiding van het stemrecht voor Belgen in het buitenland of het grondwettelijk verankeren van de rechten van personen met een handicap.

Daarnaast organiseert het Kenniscentrum voor de Institutionele Aangelegenheden activiteiten en studiedagen. Op 29 november 2019 vond het colloquium "Persvrijheid in de 21ste eeuw" plaats, waarbij werd nagegaan of het beschermingsregime dat de Grondwetgever in de 19de eeuw uittekende en dat sedertdien grotendeels ongewijzigd is gebleven, nog wel aangepast is aan de moderne informatiemiddelen van de 21ste eeuw.

Het Kenniscentrum stelt ook voor een breed publiek publicaties ter beschikking over institutionele aangelegenheden en evoluties. Zo kwam in 2019 een uitgebreide studie over 100 jaar algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen en 70 jaar vrouwenstemrecht online.

Tenslotte ondersteunt het Kenniscentrum voor de Institutionele Aangelegenheden ook de Senaatscommissies in hun werkzaamheden. Zo verrichte het, naar aanleiding van de Covid-19-crisis, een vergelijkend landenonderzoek waarin de Belgische aanpak van deze gezondheidscrisis wordt vergeleken met het beleid in andere landen.

Het Kenniscentrum voor de Institutionele Aangelegenheden publiceert jaarlijks een verslag over zijn werkzaamheden.