5-234COM

5-234COM

Commissie voor de Financiën en voor de Economische Aangelegenheden

Handelingen

DINSDAG 18 JUNI 2013 - OCHTENDVERGADERING

(Vervolg)

Vraag om uitleg van de heer Jean-Jacques De Gucht aan de staatssecretaris voor Staatshervorming en staatssecretaris voor de Regie der gebouwen en Duurzame Ontwikkeling over «de herbestemming van de voormalige rijkswachtkazerne te Elsene» (nr. 5-3523)

Vraag om uitleg van de heer Bert Anciaux aan de staatssecretaris voor Staatshervorming en staatssecretaris voor de Regie der gebouwen en Duurzame Ontwikkeling over «de bestemming van de kazernes in Etterbeek» (nr. 5-3652)

De voorzitster. - Ik stel voor deze vragen om uitleg samen te voegen. (Instemming)

De heer Jean-Jacques De Gucht (Open Vld). - Wie ooit langs de Generaal Jacqueslaan in Brussel heeft gereden, is vertrouwd met de statige gebouwen van de voormalige rijkswachtkazerne aldaar. Langs diezelfde weg liggen de toegangswegen naar de gebouwen van de VUB. De VUB heeft, gelet op de jaarlijkse aangroei van studenten - dit jaar zelfs met 7% - en de uitbreiding van het onderzoek, nood aan nieuwe studentenkamers en onderzoeksruimtes. Dit geldt ook voor de ULB.

Een mogelijke oplossing vormt de voormalige rijkswachtkazerne of alleszins delen ervan. Tijdens de vorige legislatuur gingen de FOD Binnenlandse Zaken, de Regie der gebouwen en het kabinet van toenmalig minister van Financiën Reynders er principieel mee akkoord de VUB en ULB te betrekken bij de consultaties van een externe consultant met het oog op een concreet project voor de herbestemming van de kazerne. Volgens de plannen zou een deel van de federale agenten die er momenteel worden onderbracht, verhuizen naar het centrum van de hoofdstad. Tot op heden werden de VUB noch de ULB betrokken bij de herbestemmingsplannen voor de kazerne.

Ik had dan ook graag vernomen of er nog steeds concrete plannen zijn voor de verhuizing van een deel van de federale politie van de kazernes naar het centrum van Brussel. Werd voor het leegstaand gebouw op de hoek van de Generaal Jacqueslaan en de Kroonlaan al een consultant aangesteld? Zullen de VUB en de ULB worden betrokken bij dit proces?

De heer Bert Anciaux (sp.a). - Ik sluit me volmondig aan bij de bekommering van collega De Gucht over de uitbreiding van de VUB en de ULB. Deze groeiende universiteiten hebben immers echt nood aan nieuwe studentenkamers en onderzoeksruimtes.

De kazernes aan de Generaal Jacqueslaan in Etterbeek en in Elsene zouden grotendeels vrijkomen als de agenten verhuizen naar het voormalig Rijksadministratief Centrum.

Ik had graag vernomen welke plannen de staatssecretaris heeft om de VUB en de ULB die gebouwen te laten verwerven. Kan ter zake worden overlegd met de VUB en de ULB?

De heer Servais Verherstraeten, staatssecretaris voor Staatshervorming, en voor de Regie der gebouwen en Duurzame Ontwikkeling. - Er bestaan inderdaad concrete plannen en zelfs een masterplan voor deze grootscheepse operatie, die een centralisatie inhoudt van verschillende diensten van de Brusselse federale politie. Hierbij wordt een van de historische kwartieren, meer in het bijzonder het Kroonkwartier, ontruimd en worden de diensten samengevoegd in het voormalig Rijksadministratief Centrum, dat sinds de verkoop ervan aan de privésector werd omgedoopt tot Belair.

Dit complex wordt momenteel grondig gerenoveerd en aangepast, teneinde er tegen eind 2014 de diensten van de federale politie in onder te brengen. Het gaat om ongeveer 2200 personen en om een oppervlakte van 70 000 vierkante meter.

Het Kroonkwartier zou in het tweede semester van 2015 grotendeels ontruimd moeten zijn door de verhuizing van agenten naar Belair of naar andere kazernes. Uitzonderingen hierop vormen blok R, dat bezet blijft door de federale politie, enkele andere blokken waarin onder meer een elektriciteitscabine ondergebracht is, en een lokaal van blok A waarin zich de telefooncentrale van FedPol bevindt. Hiervoor moeten verschillende verhuisoperaties worden uitgevoerd.

Er werd nog geen consultant aangesteld met het oog op de herwaardering van de kazernes. Hiervoor moet eerst, samen met de federale politie, een exacte planning worden opgesteld over wanneer welk deel vrijkomt, en moet intern worden onderzocht of er nog andere vragen zijn van andere federale diensten.

Mijn beleidscel en ikzelf hebben in contacten met de universiteiten naar hun legitieme vraag naar een mogelijke herbestemming van deze oppervlakten na de ontruiming ervan door de federale politie geluisterd. In 2011 zijn trouwens al plaatsbezoeken geweest, waarbij meerdere vertegenwoordigers van de universiteiten aanwezig waren. We moeten uiteraard voorzichtig te werk gaan, aangezien we de universiteiten niet mogen voortrekken op andere marktspelers. De universiteiten hebben duidelijk interesse getoond voor sommige voormalige rijkswachtwoningen.

In nauw overleg met de federale politie maakt de Regie der gebouwen momenteel een algemene analyse van de situatie van de voormalige rijkswachtappartementen en onderzoekt ze de mogelijkheid om samen leegstaande woonblokken voor verkoop over te dragen aan het Aankoopcomité. Daarbij wordt, zoals het hoort, het recht op huisvesting van de laatste rechthebbenden gerespecteerd.

Ook hier kan geen sprake zijn van een voorkeursbehandeling. De wet voorziet in een openbare verkoop. Enkel in geval van een onteigening of in een uitzonderlijk geval via een in de Ministerraad overlegd koninklijk besluit kan de Regie der gebouwen afwijken van het principe van de openbare verkoop.

Gelet op de ligging is het duidelijk dat meerdere spelers op de vastgoedmarkt belangstelling hebben voor de site van de kazerne. Aangezien de details van de verhuizing van de politie en de planning geleidelijk aan duidelijker worden, zal ik de Regie der gebouwen vragen om het dossier voor de opwaardering van deze site voor te bereiden met maximaal respect voor de publieke belangen.

De heer Jean-Jacques De Gucht (Open Vld). - Ik heb er alle begrip voor dat de Regie der gebouwen een maximale winst nastreeft, maar de staatssecretaris moet zich er toch van bewust zijn dat de universiteiten niet over een gigantische spaarpot beschikken. Het zou bijzonder betreurenswaardig zijn mochten de voormalige rijkswachtkazernes, die niet alleen een grote uitstraling hebben, maar ook aansluiten bij de terreinen van de VUB en de ULB, niet kunnen worden ingezet voor de uitbreiding van de twee universiteiten.

Als we dat nu niet in een masterplan opnemen en een overeenkomst kunnen sluiten tussen de VUB en de ULB, enerzijds, en de Regie der gebouwen, anderzijds, missen we een historische kans om de toekomst en de uitbreiding van die universiteiten te verzekeren. Ik hoop dan ook dat omzichtig te werk zal worden gegaan en dat bij de ontwikkeling van de plannen de verantwoordelijken van de universiteiten steeds worden gehoord.

De heer Bert Anciaux (sp.a). - Einde 2014 zouden de gebouwen kunnen worden ontruimd en kan er een consultancyopdracht worden gegeven. Het dossier zal dus nog enige tijd in beslag nemen.

Het belangrijkste lijkt me te zijn dat met de VUB en de ULB een overeenkomst wordt gesloten. Als ik het antwoord goed heb begrepen, kan op twee manieren worden afgeweken van de normale procedure: via een in Ministerraad overlegd - en goed gemotiveerd - koninklijk besluit en via onteigening. De gemeenschappen hebben het recht gebouwen en gronden te onteigenen, zeker voor culturele aangelegenheden. Of dit ook geldt voor onderwijsinstellingen weet ik niet, maar het lijkt me logisch te zijn.

Ik ben van oordeel dat de staatssecretaris en de Regie der gebouwen de diverse mogelijkheden moeten onderzoeken, waaronder een overdracht van de site of een groot deel ervan tegen een schappelijke prijs aan de gemeenschappen, die op hun beurt met de VUB en de ULB een overeenkomst kunnen sluiten.

Ik heb er begrip voor dat de gemeenschappen niet bereid zijn om dat geld alleen op te hoesten, maar er moeten mogelijkheden zijn, bijvoorbeeld middels eigen financiering en een publiek-privaat samenwerkingsverband.

Ik verzoek de staatssecretaris dan ook zowel een onteigening als een koninklijk besluit niet zonder meer uit te sluiten en de resterende tijd te gebruiken om die sporen te onderzoeken.