3-202

3-202

Belgische Senaat

Handelingen

DONDERDAG 1 FEBRUARI 2007 - NAMIDDAGVERGADERING

(Vervolg)

Vraag om uitleg van mevrouw Annemie Van de Casteele aan de minister van Werk over «de problemen bij VW Vorst rond het Generatiepact» (nr. 3-2087)

De voorzitter. - De heer Didier Donfut, staatssecretaris voor Europese Zaken, toegevoegd aan de minister van Buitenlandse Zaken, antwoordt.

Mevrouw Annemie Van de Casteele (VLD). - Eén van de doelstellingen van het Generatiepact is de activiteitsgraad bij ouderen te verhogen, gezien ons land, wat dat betreft, zwaar onder het Europese gemiddelde scoort. Daarbij werden een aantal bescheiden stappen gezet om vervroegd uittreden te ontmoedigen. Samen met collega Noreilde had ik al een jaar vóór het Generatiepact voorstellen, die een stuk verder gaan, ingediend om de activiteitsgraad te verhogen. Zo wordt er nu van uitgegaan dat bruggepensioneerden in het kader van een herstructurering beschikbaar moeten blijven voor de arbeidsmarkt. Het lijkt ons inderdaad onlogisch dat men er automatisch zou van uitgaan, bijvoorbeeld in het kader van de herstructurering bij VW Vorst, dat iemand van vijftig jaar op brugpensioen zou kunnen gaan zonder nog enig inspanning te moeten doen om opnieuw aan het werk te gaan.

In een reactie op een aantal bevindingen van een specialist arbeidsrecht, bevestigde de kabinetschef van de minister dat er een groot probleem is met de toepassing van het Generatiepact bij de herstructurering van VW Vorst omdat de onderhandelaars niet gestart zijn vanuit de filosofie van het Generatiepact. Vooral de beschikbaarheid van bruggepensioneerden schrikt de onderhandelaars af. In een aantal reacties van werknemers in de pers is dat ook duidelijk gebleken: ze vinden dat ze geen schuld hebben aan de situatie en zijn niet bereid om inspanningen te doen om elders aan de slag te kunnen, zonder zich af te vragen waar de middelen vandaan moeten komen om dat te financieren.

In een eerdere gedachtewisseling met de minister heb ik hem uitdrukkelijk gevraagd om, ook al zit hij niet mee rond de tafel bij de onderhandelingen, de sociale partners te wijzen op de filosofie van het Generatiepact. Nu poogt zijn kabinetschef de onderhandelaars te sussen door te stellen dat de beschikbaarheid niet zwart-wit moet worden gezien.

Is er nog overleg geweest met de sociale partners over de herstructurering bij VW Vorst?

Zijn er problemen om een sociaal plan uit te werken?

Wat is de bedoeling van de uitspraak van de heer Vanneste dat de beschikbaarheid niet zwart-wit moet worden gesteld?

Zullen er afwijkingen van het Generatiepact inzake beschikbaarheid toegestaan worden?

M. Didier Donfut, secrétaire d'État aux Affaires européennes, adjoint au ministre des Affaires étrangères. - Je vous lis la réponse du ministre de l'Emploi.

La restructuration chez Volkswagen a naturellement un impact très important. Non seulement 2.000 travailleurs perdent leur emploi dans l'entreprise même, mais de nombreux sous-traitants éprouvent des difficultés qui, dans un certain nombre de cas, entraînent également des licenciements.

Le premier ministre et le ministre de l'Emploi ont très rapidement pris un certain nombre d'initiatives. En novembre 2006, lorsque la restructuration a été annoncée, on ignorait le contenu des plans.

Des contacts ont été pris avec les partenaires sociaux ainsi qu'avec le syndicat allemand du métal. Il y a eu un entretien avec le ministre-président du Land de Niedersachsen. Le ministre de l'Emploi s'est entretenu avec le secrétaire d'État allemand pour l'Emploi et une rencontre a également eu lieu avec MM. Piëch et Winterkorn, de la haute direction de Volkswagen-Audi.

On peut être certain que tous ces efforts ont contribué à la décision de construire un nouveau modèle à Forest à partir de 2009. Entre-temps, la direction a assuré que l'on avait bien prévu un avenir durable pour une entreprise automobile à Forest.

On négocie en ce moment un plan social et un projet d'avenir. Conformément à notre tradition, cela doit être réalisé avec les partenaires sociaux, le gouvernement ne devant intervenir qu'en cas de nécessité.

Le ministre de l'Emploi n'a dès lors pas hésité à désigner un médiateur social la semaine dernière, lorsqu'une nouvelle grève a éclaté. Il y avait en effet un risque réel que la direction de l'entreprise allemande ne « débranche la prise », pour utiliser une image. Le médiateur a effectué un excellent travail, si bien que la grève fut de très courte durée. Dans la proposition de médiation, on a confirmé, pour la première fois de manière écrite, l'arrivée de l'Audi A1 et le fait qu'une capacité de production suffisante serait prévue pour la période de transition.

Un peu plus tôt cette semaine, le premier ministre et le ministre de l'Emploi se sont encore concertés avec les ministres régionaux de l'Emploi sur les possibilités d'encadrer aussi rapidement que possible les personnes choisissant de quitter l'entreprise.

On espère que le volet social du plan de restructuration arrivera rapidement. Les partenaires sociaux nous ont fait savoir qu'il serait probablement achevé la semaine prochaine.

Il a été annoncé publiquement que l'on demanderait dans ce plan de permettre la prépension dès l'âge de 50 ans. Il est évident que les nouvelles conditions de cette prépension réduite posent des difficultés à certains travailleurs. Il s'agit surtout de la question de la disponibilité.

Je pense avoir toujours été cohérent à ce propos. J'ai toujours répété qu'aucune exception n'était possible pour Volkswagen et que les nouvelles règles s'appliquaient intégralement. Cela signifie que le plan social sera jugé sur ces mesures dites d'activation. Les candidats à la prépension devront également être disponibles.

En matière de disponibilité, on applique les règles de l'ONEM qui tiennent compte de la nature du travail proposé, de la rémunération et de la distance par rapport au domicile. Ces règles sont les mêmes que pour tous les chômeurs plus âgés. Elles ne permettent pas de forcer un chômeur plus âgé à accepter un emploi éloigné de son champ de compétence. Ainsi, il n'est pas possible de forcer un travailleur qualifié à uniquement coudre des sacs de jute. Ceux qui citent de tels exemples dressent en effet un tableau « en noir et blanc » qui doit être nuancé.

Mevrouw Annemie Van de Casteele (VLD). - De minister heeft gezegd dat het behoud van de werkgelegenheid de eerste opdracht was van de regering. Ik vernam ook dat het aanstellen van een sociaal bemiddelaar ertoe bijdroeg de staking zo kort mogelijk te houden. Wat mij echter vooral bezighoudt, is de inhoud van het sociaal plan. Op welke manier zullen diegenen die vrijwillig ontslag hebben genomen opnieuw in de arbeidsmarkt worden geïntegreerd en in hoever moeten vijftigplussers beschikbaar blijven?

De minister zegt dat geen enkele uitzondering op die beschikbaarheid zal worden toegestaan. Ik kan dat alleen maar toejuichen. De criteria op basis waarvan de beschikbaarheid zal worden beoordeeld, liggen echter niet vast. Uiteraard kan men een VW-arbeider geen jutezakken laten naaien. De afstand tot het werk is een moeilijker criterium. Hoe ver moet iemand zich verplaatsen om een eigen inkomen te kunnen verwerven en niet op kosten van de gemeenschap te moeten leven? Maar, ik heb het meest vragen bij de bepaling dat men niet minder zou mogen verdienen. Binnen de al goed betalende automobielsector waren de lonen van VW Vorst bij de hoogste. Kan het feit dat iemand elders minder zal verdienen, als een valabel argument gelden om niet beschikbaar te moeten zijn?

Wij zullen hierover volgende week in de commissie met de minister verder van gedachten wisselen.