3-353/1

3-353/1

Belgische Senaat

ZITTING 2003-2004

20 NOVEMBER 2003


Voorstel van resolutie teneinde tot een ruimere transparantie te komen wat betreft de standpunten die BelgiŽ inneemt ten opzichte van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds

(Ingediend door de heren Philippe Mahoux en Pierre Galand)


TOELICHTING


Het IMF en de Wereldbank zijn na het einde van de tweede wereldoorlog opgericht om respectievelijk te zorgen voor de stabiliteit van het wereldwijd economisch en financieel systeem en voor de financiering van de ontwikkeling.

Door de jaren heen is de rol van beide instellingen geŽvolueerd. Doordat zij niet anders konden dan de realiteit van de onderontwikkeling van een groot aantal landen onder ogen te zien, zijn zij geleidelijk van hun oorspronkelijke taak afgeweken om de keuzes die Staten maken inzake ontwikkelingsmodellen te beÔnvloeden. Zo is dan de bekende Washington-consensus tot stand gekomen inzake ę good governance Ľ (fiscale discipline, vermindering van de overheidsuitgaven, liberalisering van de handel, het wijd openstaan voor buitenlandse investeringen, privatiseringen, ...), die de grondslag vormt voor het optreden van die instellingen. De Wereldbank heeft sedertdien de consensus zowel doorbroken als verruimd, door veel meer middelen te besteden aan sociale en milieugerelateerde zaken dan tevoren. De structurele stabilisatieplannen van het IMF vertonen zowel uiterst positieve als uiterst negatieve aspecten, aangezien ze een aantal eisen op een zeer ongelijke wijze vooropstellen : de eerbied voor de economische, sociale en culturele rechten, het in stand houden van een dienstenaanbod vanwege de overheid, de inperking van de militaire uitgaven, een ruime belastinggrondslag, de noodzaak van een goed functionerende rechtsstaat, van de bestrijding van corruptie en van een degelijk financieel beheer. De structurele stabilisatieplannen van het IMF bieden daarvan een duidelijk voorbeeld : het evenwicht tussen de economische en de sociale ontwikkeling wordt verbroken, wat onvermijdelijk leidt tot een conflict tussen die plannen en het instandhouden van de economische, sociale en culturele rechten.

Die feiten hebben het optreden van het IMF en de Wereldbank in de ogen van de wereldwijde publieke opinie geleidelijk aan ongeloofwaardig gemaakt. Dat optreden lijkt thans aan zijn doel voorbij te schieten : de financiŽle stabiliteit als eerste zorg van het IMF is verre van bereikt (cf. de financiŽle crisissen waar Latijns-Amerika mee te kampen heeft), terwijl de inspanningen inzake armoedebestrijding en financiering van de ontwikkeling als hoofdtaken van de Wereldbank de ongelijkheid niet hebben kunnen beperken. Het optreden van beide instellingen is niet zeer democratisch te noemen omdat gebrek aan transparantie er troef is. Ten slotte houdt het geen rekening met wat onder meer de Verenigde Naties beslissen of staat het er zelfs haaks op.

Zowel het IMF als de Wereldbank zijn dus aan een grondige hervorming toe opdat zij democratischer tewerk kunnen gaan en hun activiteiten meer in de lijn komen te liggen van de algemene doelstelling van ę vermenselijking Ľ van de mondialisering.

Aangezien die instellingen niet over parlementaire assemblees beschikken, zou er in de onmiddellijke toekomst een vorm van ernstig en grondig parlementair toezicht moeten komen op het nationale niveau. Gezorgd moet worden voor regelmatige rapportering in het Parlement, zodat het een inbreng heeft bij het bepalen van de standpunten van ons land en daarover ook op gezette tijden een dialoog kan aangaan met de bevolking.

Philippe MAHOUX.
Pierre GALAND.

VOORSTEL VAN RESOLUTIE


De Senaat,

A. overwegende dat een omstandiger informatie aan het Parlement over de werkzaamheden van de internationale financiŽle instellingen en over de standpunten die BelgiŽ inneemt bij het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank vanuit democratisch oogpunt een volstrekte noodzaak is;

B. overwegende dat een daadwerkelijk en regelmatig toezicht op de internationale financiŽle instellingen alleen volgens bepaalde procedures kan verlopen;

verzoekt de regering

1. de minister van FinanciŽn jaarlijks verslag te laten doen aan het Parlement over de activiteiten van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, alsook over de standpunten die BelgiŽ inneemt bij die twee internationale instellingen;

2. het houden van de jaarlijkse hoorzitting in het Parlement met de Belgische vertegenwoordigers bij die instellingen te bevorderen;

3. verder te reflecteren teneinde mogelijke hervormingen van de internationale financiŽle instellingen voor te stellen opdat hun werking kan samenvallen met een streven naar een mensgerichte ontwikkeling, meer transparantie en een humanisering van de mondialisering.

24 oktober 2003.

Philippe MAHOUX.
Pierre GALAND.