Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 6-1188

van Jean-Jacques De Gucht (Open Vld) d.d. 15 december 2016

aan de minister van Begroting, belast met de Nationale Loterij

Overheidswebsites - Veilige communicatie - Lekken - Verbetering van de veiligheid - Maatregelen

internet
computercriminaliteit
gegevensbescherming
Nederland
ministerie
overheidsadministratie

Chronologie

15/12/2016 Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 19/1/2017 )
20/1/2017 Antwoord

Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1176
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1177
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1178
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1179
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1180
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1181
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1182
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1183
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1184
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1185
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1186
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1187
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1189
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1190
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1191
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1192
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 6-1193

Vraag nr. 6-1188 d.d. 15 december 2016 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

De verbindingen naar veel Nederlandse overheidswebsites zijn niet goed beveiligd. Dat blijkt uit onderzoek van de Open State Foundation, een non-profitorganisatie die « transparantie in de politiek wil vergroten ». Een beveiligde verbinding is te herkennen aan een slotje in de browser.

De organisatie onderzocht 1 816 overheidswebsites ; slechts 44 % daarvan ondersteunt beveiligde verbindingen. Nog eens 6 % heeft wel een beveiligde verbinding, maar heeft hem niet goed ingesteld, waardoor aanvallers alsnog een kans hebben.

Onder meer de verbinding naar de website van de Rijksrecherche is onbeveiligd. Die politie-organisatie doet onderzoek naar misdragingen door overheidsfunctionarissen, waaronder politiemedewerkers. Wie een misstand melde op de site van de Rijksrecherche, liep tot woensdagavond echter het risico dat anderen meelazen. Dat kon bijvoorbeeld bij openbare wifi-hotspots, zoals in de trein, in een hotel of restaurant : de verbinding was dan eenvoudig te onderscheppen.

Na melding van de NOS is dat formulier verwijderd van de site. « Het is tijdelijk niet meer mogelijk om misstanden te melden », laat een woordvoerder weten. Burgers met tips kunnen nog wel bellen. Er wordt onderzocht of « vervolgmaatregelen » nodig zijn.

Ook de voorpagina van de website van de Belastingdienst heeft geen beveiligde verbinding. Het inloggen op de Belastingdienst-site is wel beveiligd, maar doordat de voorpagina dat niet is, kan een hacker een onveilige verbinding afdwingen. Dat kan bijvoorbeeld door een valse wifi-hotspot op te zetten op een station of een andere drukke plek.

Ironisch genoeg is ook de verbinding van de overheidssite die is bedoeld om een « internetbewuste overheid » te promoten niet goed beveiligd.

Het onderzoek betrof de voorpagina's van de overheidssites ; het is mogelijk dat bepaalde onderdelen van de websites beter zijn beveiligd. Beveiligingsexperts raden echter aan om sowieso de volledige website van een veilige verbinding te voorzien. De onbeveiligde sites zijn te herkennen aan het ontbreken van een slotje in de browser.

Ook zijn er een aantal websites van Nederlandse ambassades in landen waar bassale mensenrechten worden geschonden die niet beveiligd zijn met een goed functionerende https-verbinding.

Eerder onderzoek naar de overheidssites in ons land toonde gelijkaardige zwakheden aan. In een reactie stelde Fedict, de federale overheidsdienst Informatie- en Communicatietechnologie, dat het reeds geplande maatregelen om de SSL-encryptie te verbeteren nu versneld zal uitvoeren.

Wat betreft transversaal karakter van de vraag : de verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan voor de periode 2016–2019, en werden besproken tijdens een Interministeriële Conferentie, waarop ook de politionele en justitiële spelers aanwezig waren. Eén van de vastgelegde prioriteiten is de informaticacriminaliteit. Het betreft aldus een transversale gewestaangelegenheid waarbij de rol van de Gewesten vooral ligt in het preventieve luik.

Daarom heb ik volgende vragen voor u :

1) Zijn er geen veiligheidsrisico's voor de websites van de federale overheidsdiensten waarvoor u bevoegd bent, alsook uw eigen sites ? Kunt u de sites waarvoor u instaat oplijsten ?

2) Is er geen risico dat, bij het inloggen van gebruikers via wifi-hotspots, dat de communicatie met de overheidssites waarvoor u instaat kan worden ingelezen ? Kan u dit toelichten ?

3) Is het waar dat van de overheidswebsites die wel een https-verbinding gebruiken er ook nog een aantal websites zijn die zodanig zijn ingesteld dat er ook daar een beveiligingsrisico bestaat ?

4) Kunt u oplijsten voor welke overheidssites u specifiek bevoegd bent en dit inclusief de sites van de federale overheidsdiensten waarvoor u bevoegd bent en de sites van de buitendiensten ?

5) Werden de eerder aangekondigde maatregelen om de SSL-encryptie te verbeteren daadwerkelijk doorgevoerd door Fedict op alle sites waarvoor u bevoegd bent ? Kunt u dit concreet toelichten ?

6) Kunt u garanderen dat geen enkele site waarvoor u bevoegd bent nog werkt met SSL-3 ? Kunt u dit desgevallend toelichten ?

7) Kunt u concreet oplijsten welke maatregelen reeds zijn genomen sinds het onderzoek naar de Belgische overheidssites enkele zwakheden oplijstte om aldus een veilige verbinding met overheidswebsites tot stand te brengen ?

Antwoord ontvangen op 20 januari 2017 :

1) De Federale Overheidsdienst (FOD) Budget & Beheerscontrole is slechts bevoegd voor de ontwikkeling van een aantal eigen websites (en gelijkaardige sites voor de FOD Personeel & Organisatie). Het betreft de eigen internetsite en een aantal specifieke intra- of extranetsites. Deze laatsten zijn slechts toegankelijk voor geauthentiseerde gebruikers. 

Alle websites worden gehost binnen de ICT Shared Services van de FOD Kanselarij die tevens instaat voor de beveiliging van de connectiviteit en de onderliggende infrastructuur. 

De extern bereikbare adressen zijn: 

https://www.begroting.be  

https://intranet.begroting.be

https://fedcomdocs.begroting.be

https://cubsc2k10ac1.yourict.be

https://sp.persopoint.be

https://extranet.p-o.be  

2) De intranetsite van de FOD Budget & Beheerscontrole gebruikt net zoals de extranetsites (indien zonder bijkomende VPN-verbinding toegankelijk) hiervoor HTTPS.  

De huidige internetsite van de FOD Budget & Beheerscontrole doet dit nog niet, maar de wijzigingsaanvraag hiervoor is in behandeling. Deze website bevat geen gevoelige informatie. 

3) Binnen ICT Shared Services werd voor de encryptie van de toegang tot onze websites SSL gedeactiveerd ter vervanging door het nieuwere TLS. Vooral de dreiging van de POODLE attack was hier een drijfveer. 

4) Geen andere sites dan deze vermeld onder vraag 1. 

5) Zie vraag 3. 

6) Zie vraag 3. 

7) Behalve de wijzigingen die ICT Shared Services doorvoerde ter vervanging van SSLv3, werd er in 2016 op vraag van de FOD Budget & Beheerscontrole door een externe partij een veiligheidsanalyse ter verificatie doorgevoerd op de externe websites waarvan hierboven sprake.