BELGISCHE SENAAT
________
Zitting 2011-2012
________
5 april 2012
________
SENAAT Schriftelijke vraag nr. 5-6034

de Filip Dewinter (Vlaams Belang)

aan de staatssecretaris voor de Bestrijding van de sociale en de fiscale fraude, toegevoegd aan de eerste minister
________
Zwartwerk - Controle - Inspectiediensten - Illegalen
________
zwartwerk
arbeidsinspectie
geografische spreiding
officiŽle statistiek
migrerende werknemer
illegale migratie
________
5/4/2012 Verzending vraag
30/1/2013 Antwoord
________
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-6616
________
SENAAT Schriftelijke vraag nr. 5-6034 d.d. 5 april 2012 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

1) Hoeveel controles werden er in de periode 2005-2011, en dit op jaarbasis en opgesplitst per gewest, door de inspectiediensten verricht op zwartwerk?

2) In hoeveel gevallen werden werkgevers op zwartwerk betrapt? Graag zelfde opsplitsing als in vraag†1.

3) In hoeveel gevallen betrof het tewerkstelling van zwartwerkers afkomstig van landen buiten de EU die illegaal in het land verblijven? Eveneens volgens zelfde opsplitsing als in vraag†1.

Antwoord ontvangen op 30 januari 2013 :

In antwoord op uw vraag bezorg ik u de gegevens die wij ingewonnen hebben bij de volgende bevoegde instellingen : 

A. Rijksdienst voor sociale zekerheid van de provinciale en plaatselijke

overheidsdiensten : in de hypothese dat met zwartwerk wordt bedoeld de arbeid zonder aangifte (DMFAPPL) of inschrijving (DIMONA) van de werknemer zodat er geen socialezekerheidsbijdragen betaald worden, kan ik meedelen dat de RSZPPO de volgende inspectiecontroles verricht heeft in de periode 2005-2011 : 

 

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

gecontroleerde besturen

477

471

417

534

530

569

522

Bij deze inspectiecontroles werden geen lokale openbare besturen betrapt op zwartwerk.

Er worden van deze statistieken geen opsplitsing per gewest bijgehouden. 

B. Rijksdienst voor arbeidsvoorziening : 

De RVA hanteert geen definitie van “controle zwartwerk” maar spreekt van conforme en niet-conforme situaties. Dit komt doordat het fenomeen “zwartwerk” moeilijk af te bakenen is. De RVA controleert uiteraard of de vastgestelde arbeid is aangegeven door de werkgevers, alsook of de sociaal verzekerden hun arbeid of hun inkomen niet cumuleren met uitkeringen. Zo werden in 2011, in de grote activiteitensectoren (bouw, horeca, kleinhandel en tuinbouw) 9 000 werkgevers gecontroleerd door de RVA . Dit leidde tot de vaststelling van 1 614 niet conforme situaties of inbreuken. 

De RVA heeft geen cijfers aangaande de verdeling van deze inbreuken per gewest en evenmin aangaande het aantal aangetroffen illegaal in het land verblijvende tewerkgestelden. 

C. Rijksinstituut voor ziekte - en invaliditeitsverzekering:

Vraag 1 

De Dienst voor administratieve controle van het RIZIV beschikt over twee inspectiediensten :

1)             de dienst “controle van de verzekeringsinstellingen” die belast is met de controles in de

ziekenfondsen.

2)             de dienst sociale controle die zich uitsluitend toespitst op de strijd tegen zwartwerk. 

Deze dienst beschikt over 25 sociaal controleurs die aan de hand van enquêtes op het terrein de personen opsporen die in het genot zijn van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en die een niet–aangegeven activiteit hebben hernomen. 

Bij wet van 19 mei 2010 maakt de directie sociale controle van de sociaal verzekerden vanaf 12 juni 2010 deel uit van de Dienst voor administratieve controle van het RIZIV. Voordien maakten zij deel uit van de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle die provinciaal gestructureerd is. 

Omwille van deze organisatorische wijziging zijn de cijfers beschikbaar vanaf 12 juni 2010. De cijfers die medegedeeld worden zijn nationaal en niet opgesplitst per provincie. De Dienst voor administratieve controle kent immers een centrale werking en beschikt niet over provinciale diensten. 

Het achtbaar lid kan volgende cijfers vinden :  

Zie tweetalige tabel 

 

2010 (à partir de juillet)

2010 (vanaf juli)

2011

Enquêtes menées dans le cadre du travail au noir

Gevoerde onderzoeken zwartwerk

368

1 073

Vraag 2-3:

In de strijd tegen het zwartwerk richten de sociaal controleurs van de Dienst voor administratieve controle zich op het opsporen van personen die in het genot zijn van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en die een niet-aangegeven activiteit uitoefenen. Het is binnen dit luik dat zich de bevoegdheid situeert om de reglementering met betrekking tot de sociale documenten en DIMONA te controleren. Om te weten of er sprake is van zwartwerk zal de sociale controleur nagaan of er een DIMONA- verklaring is. 

De bevoegdheidsuitbreiding inzake DIMONA voor de sociaal controleurs en de sociaal inspecteurs van het RIZIV gebeurde in twee stappen. Ten eerste creëerde de wet van 22 december 2008 de mogelijkheid om op te treden met betrekking tot het bijhouden van sociale documenten. Vervolgens werd door de wet van 19 mei 2010 de bevoegdheid inzake de onmiddellijke aangifte ingeschreven in art.162 van de gecoördineerde Wet van 14/07/1994, die sindsdien het volgende bepaalt : 

De sociale inspecteurs en de sociale controleurs zijn belast met het toezicht op :

1°    het bijhouden van sociale documenten, zoals bedoeld in het koninklijk besluit nr. 5 van 23 oktober 1978 betreffende het bijhouden van sociale documenten;

2°    de onmiddellijke aangifte van tewerkstelling, in toepassing van artikel 38 van de wet van 26 juli 1996 tot modernisering van de sociale zekerheid en tot vrijwaring van de leefbaarheid van de wettelijke pensioenstelsels ; 

Deze bevoegdheid dient echter als complementair te worden beschouwd ten aanzien van de kerntaken van de sociaal controleurs/sociaal inspecteurs van het RIZIV: de Dienst voor administratieve controle richt zich immers in eerste instantie op de naleving van de wetgeving door de sociaal verzekerden (werknemers en gelijkgestelden) en niet op de verplichtingen voor de werkgevers. Het is daarom uitzonderlijk dat sociaal controleurs zelf een pro-justitia t.a.v. een werkgever betreffende inbreuken in verband met sociale documenten of DIMONA opstellen. In de periode 2009-2011 gebeurde dit 6 keer. In die gevallen wordt de vaststelling systematisch overgemaakt aan de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg met het oog op de sanctionering. Omgekeerd ontvangen de controlediensten van RIZIV frequent dossiers vanuit de andere inspectiediensten, waarbij vaak reeds een pro-justitia t.a.v. de werkgever werd opgesteld. 

Er werd in 2011 één pro-justitia tegen een werkgever opgemaakt. Het betrof geen tewerkstelling van illegalen. 

D. Federale Overheidsdienst (FOD) Sociale Zekerheid - Directie-generaal Sociale Inspectie 

Voor wat betreft de Directie-generaal Sociale Inspectie van de FOD Sociale Zekerheid, vindt U hieronder de antwoorden op uw vragen. 

Vooreerst lijkt het me nuttig te verduidelijken dat de sectie Controle van de Werkgevers van de Sociale Inspectie een territoriale organisatie kent in negen regio’s, die als volgt zijn samengesteld : 

Regio 1: grondgebied van de provincie West-Vlaanderen ;

Regio 2 : grondgebied van de provincie Oost-Vlaanderen ;

Regio 3 : grondgebied van de provincie Antwerpen ;

Regio 4 : grondgebied van de provincie Limburg ;

Regio 5 : grondgebied van de provincie Henegouwen ;

Regio 6 : grondgebied van de provincies Namen, Luxemburg en Waals-Brabant ;

Regio 7 : grondgebied van de provincie Luik ;

Regio 8 : grondgebied van de provincie Vlaams-Brabant en van Brussel- Hoofdstad (controle van de Nederlandstalige werkgevers) ;

Regio 9 : grondgebied van Brussel - Hoofdstad (controle van de Franstalige werkgevers). 

De statistieken van de dienst worden opgesteld in functie van deze geografische indeling en het is onmogelijk om de gegevens van Brussel af te scheiden van die van Vlaams-Brabant, evenmin als de statistieken voor de provincie Namen, de provincie Luxemburg en de provincie Waals-Brabant. 

Voor wat het eerste punt van uw vraag betreft, namelijk het aantal uitgevoerde controles “gericht op zwartwerk”, moet men weten dat de sociaal inspecteurs van de Sociale Inspectie bij elke controle de regelmatige tewerkstelling van de werknemers controleren. De controle van deze regelmatige tewerkstelling gebeurt in de eerste plaats aan de hand van het onderzoek van de sociale documenten sensu lato die de werkgevers moeten opmaken.

Hieronder vindt U de onderzoeken betreffende het regelmatig bijhouden van de sociale documenten voor de jaren 2007 tot 2011. 

Jaar 2007

Regio

Aantal controles

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

2 298

Nederlandstalige regio

5 434

Franstalige regio

3 243

Jaar 2008

Regio

Aantal controles

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

2 314

Nederlandstalige regio

5 257

Franstalige regio

3 449

Jaar 2009

Regio

Aantal controles

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

2 251

Nederlandstalige regio

5 171

Franstalige regio

3 635

Jaar 2010

Regio

Aantal controles

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

2 444

Nederlandstalige regio

5 202

Franstalige regio

3 326

Jaar 2011

Regio

Aantal controles

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

2 281

Nederlandstalige regio

6 141

Franstalige regio

4 011

Voor wat het tweede punt van uw vraag betreft, vindt U hieronder de gevolgen, gegeven aan de controles “gericht op zwartwerk” betreffende sociale documenten, onderverdeeld per regio. 

Jaar 2007: regularisaties

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

181

Nederlandstalige regio

111

Franstalige regio

210

Jaar 2007: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

355

Nederlandstalige regio

630

Franstalige regio

378

Jaar 2008: regularisaties

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

207

Nederlandstalige regio

130

Franstalige regio

329

Jaar 2008: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

369

Nederlandstalige regio

726

Franstalige regio

425

Jaar 2009: regularisaties

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

247

Nederlandstalige regio

124

Franstalige regio

377

Jaar 2009: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

341

Nederlandstalige regio

845

Franstalige regio

456

Jaar 2010: regularisaties

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

191

Nederlandstalige regio

121

Franstalige regio

274

Jaar 2010: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

462

Nederlandstalige regio

772

Franstalige regio

473

Jaar 2011: regularisaties

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

219

Nederlandstalige regio

153

Franstalige regio

315

Jaar 2011: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

393

Nederlandstalige regio

896

Franstalige regio

443

Voor wat het derde punt van uw vraag betreft, vindt U hieronder de gevolgen, gegeven aan de controles “gericht op zwartwerk” betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers (wet van 30 april 1999), onderverdeeld per regio.

Jaar 2007: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

149

Nederlandstalige regio

310

Franstalige regio

123

Jaar 2008: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

126

Nederlandstalige regio

338

Franstalige regio

97

Jaar 2009: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

97

Nederlandstalige regio

344

Franstalige regio

113

Jaar 2010: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

138

Nederlandstalige regio

315

Franstalige regio

125

Jaar 2011: processen-verbaal

Regio Brussel en Vlaams-Brabant

93

Nederlandstalige regio

327

Franstalige regio

124

E. FOD Werkgelegenheid : wat betreft de Algemene Directie Toezicht op de sociale wetten, vindt u, hierna, de gevraagde statistieken. 

Deze tabel heeft betrekking op het aantal Pro Justitia’s die opgesteld werden tijdens de periode 2000-2010 met betrekking tot vreemdelingen. 

 

 

Jaar

 

inbreuk

Gegevens

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Eind

totaal

geen arbeidsvergunning

aantal PJ

115

183

176

167

95

122

131

132

110

112

126

101

1 570

 

aantal werknemers

173

314

294

248

158

174

182

280

202

187

182

152

2 546

geen beroepskaart

aantal PJ

 

 

 

12

12

20

10

8

3

8

7

4

84

 

aantal werknemers

 



7

8

5

10

7

0

10

7

4

58

geen verblijf en geen arbeidsvergunning

aantal PJ

163

225

271

346

324

305

291

304

256

248

299

188

3 220

 

aantal werknemers

261

434

523

724

566

501

528

537

422

387

439

350

5 672

geen verblijf en geen

beroepskaart

aantal PJ

 

 

 

7

6

9

5

3

9

3

12

2

56

 

aantal

werknemers

 



6

5

10

4

3

26

0

8

2

64

Eindtotaal  PJ

 

278

408

447

532

437

456

437

447

378

371

444

295

4 930

Eindtotaal  werknemers

 

434

748

817

985

737

690

724

827

650

584

636

508

8 340


Jaar

gewest

Gegevens

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Eind

totaal

Brussels Gewest

aantal PJ

10

23

31

56

28

47

53

44

31

38

43

20

394

 

aantal

werknemers

9

67

28

75

26

45

51

42

41

42

44

30

464

Vlaams

Gewest

aantal PJ

253

342

352

412

359

337

323

343

305

305

342

251

3 673

 

aantal

werknemers

406

583

655

808

629

550

591

704

556

508

519

448

6 509

Waals

Gewest

aantal PJ

15

43

64

64

50

72

61

60

42

28

59

48

558

 

aantal

werknemers

19

98

134

102

82

95

82

81

53

34

73

64

853

Eindtotaal van IN

_NUMDOSSIER

278

408

447

532

437

456

437

447

378

371

444

319

4 635

Eindtotaal  werknemers

434

748

817

985

737

690

724

827

650

584

636

542

7 832

Deze tabel betreft het aantal Pro Justitia’s per sector voor de periode 2008-2010

Sector

2008

2009

2010

2011

totaal

 

Administratieve en ondersteunende diensten

15

11

27

20

73

 

Bouwnijverheid

90

79

68

56

293

 

Distributie van water; afval- en afval-waterbeheer en sanering

3

7

4

2

16

 

Exploitatie van en handel in onroerend goed

2

3

3

 

8

 

Extraterritoriale organisaties en lichamen

 

2

 

 

2

 

Groot- en detailhandel; reparatie van auto's en motorfietsen

50

51

86

63

250

 

Huishoudens als werkgever; niet-gedifferentieerde productie van goederen  en diensten door huishoudens voor eigen gebruik

17

3

10

5

35

 

Industrie

11

27

42

11

91

 

Informatie en communicatie

1

3

3

3

10

 

Kunst, amusement en recreatie

7

5

2

6

20

 

Landbouw, bosbouw en visserij

31

23

23

14

91

 

Menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening

2

4

5

3

14

 

Openbaar bestuur en defensie; verplichte sociale verzekeringen

0

1

 

 

1

 

Overige diensten

10

8

17

4

39

 

Productie en distributie van elektriciteit, gas, stoom en gekoelde lucht

0

1

 

 

1

 

Verschaffen van accommodatie en maaltijden

113

116

138

100

467

 

Vervoer en opslag

20

25

16

6

67

 

Vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten

0

2

 

2

4

 

#N/b

6

 

 

 

6

 

Eindtotaal

378

371

444

295

1 488

 

Deze tabel betreft het aantal werknemers waarvoor bij Pro Justitia werd opgesteld in de periode 2008-2010. 

CG01 geen arbeidsvergunning en geen verblijfsvergunning


CG02 geen arbeidsvergunning

 

 

2008

2009

2010

2011

Sectornace

RE_CODEIN

FRACTION

 

 

 

 

Administratieve en ondersteunende diensten

Cg0001

9

7

35

41

 

Cg0002

28

12

20

17

Totaal administratieve en ondersteunende diensten

 

37

19

55

58

Bouwnijverheid

Cg0001

150

72

70

110

 

Cg0002

48

20

25

50

Totaal bouwnijverheid

 

198

92

95

160

Distributie van water; afval- en afval-waterbeheer

En sanering

Cg0001

7

20

5

4

 

Cg0002

 

 

1

2

Totaal distributie van water; afval- en afval-waterbeheer

En sanering

7

20

6

6

Groot- en detailhandel; reparatie van auto's en motorfietsen

Cg0001

31

26

63

58

 

Cg0002

26

14

15

17

Totaal groot- en detailhandel; reparatie van auto's en

Motorfietsen

57

40

78

75

Huishoudens als werkgever; niet-gedifferentieerde

Productie van goederen en diensten door 

Huishoudens voor eigen gebruik

Cg0001

16

7

14

6

 

Cg0002

3

 

3

1

Totaal huishoudens als werkgever; niet-gedifferentieerde productie van goederen en diensten

Door  huishoudens voor eigen gebruik

19

7

17

7

Industrie

Cg0001

8

14

41

11

 

Cg0002

7

58

29

6

Totaal industrie

 

15

72

70

17

Informatie en communicatie

Cg0001

14

 

 

2

Totaal informatie en communicatie

 

14

 

 

2

Kunst, amusement en recreatie

Cg0001

11

5

1

11

 

Cg0002

 

 

 

1

Totaal kunst, amusement en recreatie

 

11

5

1

12

Landbouw, bosbouw en visserij

Cg0001

37

19

16

16

 

Cg0002

27

9

26

5

Totaal landbouw, bosbouw en visserij

 

64

28

42

21

Menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke

Dienstverlening

Cg0001

2

1

3

1

 

Cg0002

1

1

1

1

Totaal menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke

Dienstverlening

3

2

4

2

Overige diensten

Cg0001

13

9

14

4

 

Cg0002

5

 

7

9

Totaal overige diensten

 

10

7

18

13

Verschaffen van accommodatie en maaltijden

Cg0001

102

67

99

78

 

Cg0002

43

34

39

41

Totaal verschaffen van accommodatie en maaltijden

145

101

138

119

Vervoer en opslag

Cg0001

14

16

15

7

 

Cg0002

8

12

9

1

Totaal vervoer en opslag

 

22

28

24

8

Vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten

Cg0001

 

 

 

1

 

Cg0002

 

 

 

1

Totaal vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten

 

 

 

2

Eindtotaal

 

610

423

551

502

Door het Toezicht op de sociale wetten werden de volgende controles uitgevoerd met betrekking tot deeltijdse arbeid, vreemdelingen en sociale documenten (DIMONA) :

Jaar

Aantal controles

2008

5 620

2009

6 313

2010

7 184

2011

7 081

F. Rijksdienst voor sociale zekerheid (RSZ)

1) Hoeveel controles werden er in de periode 2005-2011, en dit op jaarbasis en opgesplitst per gewest, door de inspectiediensten verricht op zwartwerk?

De navolgende tabel geeft een overzicht van de gecoördineerde controles met andere inspecties om zwartwerk op te sporen.

De verdeling per gewest is opgemaakt op basis van de postcode van de maatschappelijke zetel van de werkgever. 

De gegevens worden pas gestructureerd bijgehouden sinds 2007, zodat voor de jaren 2005 en 2006 geen cijfers kunnen worden aangeleverd.

Aantal controles

2011

2010

2009

2008

2007

Brussel-Hoofdstad

196

212

264

138

158

Vlaanderen

1 150

1 407

1 037

767

603

Wallonië

877

996

1 052

857

892

Buitenland (d.i. werkgevers met maatschappelijke zetel in het buitenland)

498

523

607

313

348

Totaal aantal controles

2 721

3 138

2 960

2 075

2 001

2) In hoeveel gevallen werden werkgevers op zwartwerk betrapt? Graag zelfde opsplitsing als in vraag 1.            

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de Pro Justitia’s die tegen werkgevers werden opgesteld inzake het ontbreken van een Dimona.

De gegevens opgesplitst per gewest zijn op korte termijn niet beschikbaar in de  databanken van de RSZ. 

 

2011

2010

2009

2008

2007

Dimona

577

528

472

479

301

3) In hoeveel gevallen betrof het tewerkstelling van zwartwerkers afkomstig van landen buiten de Europese Unie die illegaal in het land verblijven? Eveneens volgens zelfde opsplitsing als in vraag 1. 

Opmerking :  voor 2007 kan enkel het aantal PJ’s per regio gegeven worden. Gegevens over het aantal werknemers en hun nationaliteit zijn niet op korte termijn beschikbaar. 

2007

Aantal PJ’s

 

 

Vlaanderen

12

Brussel

8

Wallonië

17

Buitenland

0

 

2008

Aantal werknemers = 74

EU

Not Eu

Vlaanderen

25

15

10

Brussel

11

4

7

Wallonië

35

17

18

Buitenland

3

1

2

 

 

 

 

2009

Aantal werknemers = 47

EU

Not Eu

Vlaanderen

12

3

9

Brussel

11

4

7

Wallonië

20

4

16

Buitenland

4

4

0

 

 

 

 

2010

Aantal werknemers = 40

EU

Not Eu

Vlaanderen

8

4

4

Brussel

17

14

3

Wallonië

14

8

6

Buitenland

1

0

1

 

 

 

 

2011

Aantal werknemers = 68

EU

Not Eu

Vlaanderen

20

12

8

Brussel

22

14

8

Wallonië

23

5

18

Buitenland

3

0

3

G. Het Fonds voor de beroepsziekten (FBZ), de Rijksdienst voor pensioenen (RVP), de Rijksdienst voor kinderbijslag voor werknemers (RKW), het Fonds voor arbeidsongevallen (FAO), de Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie (RJV) en de Dienst voor de Overzeese Sociale Zekerheid (DOSZ) doen geen specifieke controles inzake zwartwerk.