BELGISCHE SENAAT
________
Zitting 2013-2014
________
10 januari 2014
________
SENAAT Schriftelijke vraag nr. 5-10813

de Nele Lijnen (Open Vld)

aan de vice-eersteminister en minister van Economie, Consumenten en Noordzee
________
Federale Overheidsdiensten - Thuiswerk - Telewerk - Evolutie - Faciliteiten - Beveiliging
________
ministerie
thuiswerk
werk op afstand
mobiele telefoon
gegevensbescherming
spionage
computercriminaliteit
videocommunicatie
officiŽle statistiek
________
10/1/2014 Verzending vraag
12/2/2014 Antwoord
________
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10810
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10811
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10812
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10814
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10815
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10816
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10817
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10818
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10819
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10820
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10821
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10822
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10823
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10824
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10825
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10826
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10827
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 5-10828
________
SENAAT Schriftelijke vraag nr. 5-10813 d.d. 10 januari 2014 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

In het verleden stelde ik reeds een aantal vragen over thuiswerk bij de Federale Overheidsdiensten (FOD). Om de evolutie hiervan op te volgen, herhaal ik de meeste vragen. Graag zou ik verder de aandacht willen vestigen op een aantal andere elementen. De staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit schreef (schriftelijke vraag 5-8153): "De werknemers van Shared Services in het algemeen, en van mijn Diensten op de Kanselarij in het bijzonder, beschikken voor hun thuiswerk over een Virtual Private Network (VPN)-verbinding. Dit betekent dat zij op een professioneel beveiligde manier toegang hebben tot hun elektronische gegevens net alsof ze op kantoor werken. VPN is een meer beveiligde manier van gegevensuitwisseling dan cloud computing, waarbij de overheid geen enkel idee heeft waar de gegevens in realiteit bewaard worden. Bovendien is de Patriot Act die onlangs in de Verenigde Staten van Amerika van kracht is geworden niet van aard om de bezorgdheid van de Belgische en Europese Overheden inzake beveiliging van elektronische gegevens te milderen." Voor de duidelijkheid: ik maak een onderscheid tussen occasioneel en structureel (dus bijvoorbeeld een dag per week) thuiswerk of telewerk.

Graag had ik de volgende vragen gesteld:

1) Hoeveel, en dit voor de laatste vijf jaar, werknemers van alle diensten en organisaties die onder uw beheer vallen:

a) werken occasioneel thuis;

b) werken structureel thuis?

Kan u deze cijfers, opgedeeld per jaar, in absolute en procentuele vorm meedelen, en dus ook meedelen hoeveel mensen er in totaal bij uw FOD/POD/Ö werken?

2) Wordt thuiswerk aangemoedigd ten aanzien van uw medewerkers? Waarom wel/niet?

3) Weet u of thuiswerken een kostenbesparing voor uw diensten betekent? Heeft u hier cijfers over? Heeft u hier al studies over laten uitvoeren? Zo ja, wat was het resultaat? Zo neen, acht u zo een studie nuttig en wilt u deze laten uitvoeren? Kan u toelichten?

4) Zijn er bij uw diensten al initiatieven genomen om thuiswerk te promoten? Zo ja, kan u dit toelichten? Zo neen, waarom niet?

5) Bent u van plan om in de toekomst hieromtrent initiatieven te nemen? Waarom wel/niet?

6) Welke diensten die de communicatie faciliteren zijn aanwezig? Kan men videoconferenties houden? Is cloud sharing mogelijk en op welke manier?

7) Deelt u de ongerustheid van de staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie en Mobiliteit, gelet op de vele berichten over cybercrime en spionage? Ziet u uw diensten als een mogelijk doelwit van dergelijke acties?

8) Heeft u na de vele berichten over cybercrime en spionage de beveiliging van de data van uw FOD verbeterd (bijvoorbeeld in verband met cloud sharing)? Op welke manier?

9) Heeft u ook extra maatregelen qua beveiliging genomen wat betreft telewerkers? Zo ja, hoe? Zo neen, acht u dit niet nodig? Kan u toelichten?

10) Gsm's of andere mobiele apparaten zijn handig bij telewerk. Kan u voor 2013 aanduiden in absolute cijfers:

a) hoeveel werknemers een gsm/smartphone hebben ontvangen;

b) hoeveel een laptop hebben ontvangen;

c) hoeveel een ander mobiel toestel hebben gekregen.

11) Hebben uw diensten bij het aanbieden en uitwerken van telewerken voordelen in vergelijking met andere FOD? Zo ja, wat zijn volgens u sterke punten van uw diensten hierin?

12) Waar ziet u nog mogelijkheden tot verbetering wat betreft telewerken?

13) Merkt u voor de rest nog trends of evoluties op inzake deze materie bij uw diensten, ook ten aanzien van andere overheidsdiensten?

Antwoord ontvangen op 12 februari 2014 :

1.a) In de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie wordt het occasioneel telewerk nog niet toegepast.

1.b)Hierbij een overzicht van de evolutie van het telewerkcijfer tussen oktober 2009 en januari 2014 binnen de FOD Economie

De laatste kolom geeft het percentage telewerkers weer ten opzichte van het totaal aantal fysieke eenheden in de FOD.

Jaar

Maand

Teller

Noemer

%

2009

10

8

2643

0,30%

11

16

2634

0,61%

12

20

2621

0,76%

2010

1

34

2600

1,31%

2

40

2593

1,54%

3

44

2585

1,70%

4

44

2574

1,71%

5

44

2567

1,71%

6

45

2559

1,76%

7

44

2550

1,73%

8

44

2542

1,73%

9

43

2534

1,70%

10

44

2531

1,74%

11

44

2518

1,75%

12

44

2516

1,75%

2011

1

58

2491

2,33%

2

76

2485

3,06%

3

104

2480

4,19%

4

129

2477

5,21%

5

147

2461

5,97%

6

153

2456

6,23%

7

177

2449

7,23%

8

181

2445

7,40%

9

199

2437

8,17%

10

201

2429

8,28%

11

202

2423

8,34%

12

202

2423

8,34%

2012

1

206

2404

8,57%

2

205

2396

8,56%

3

205

2390

8,58%

4

202

2377

8,50%

5

199

2366

8,41%

6

243

2356

10,31%

7

280

2348

11,93%

8

292

2339

12,48%

9

325

2328

13,96%

10

342

2324

14,72%

11

361

2316

15,59%

12

369

2302

16,03%

2013

1

375

2281

16,44%

2

381

2262

16,84%

3

389

2257

17,24%

4

419

2251

18,61%

5

433

2241

19,32%

6

444

2227

19,94%


7

458

2218

20,65%

8

465

2208

21,06%

9

483

2200

21,95%

10

483

2187

22,09%

11

496

2188

22,67%

13

499

2180

22,89%

2014

1

497

2161

23,00%


2) In de FOD Economie werd het telewerk sinds mei 2012 volledig uitgebreid naar alle medewerkers van de FOD. Het is in hoofde van een medewerker noch een recht, noch een plicht. Elke situatie wordt onderworpen aan een functionele analyse met de hiërarchische meerdere, bepaalde functies zijn geschikter voor thuiswerk dan andere.

Om dergelijke uitbreiding mogelijk te maken, werd de aanvraagprocedure vereenvoudigd en zoveel mogelijk gedigitaliseerd.

3) De FOD Economie onderzoekt de mogelijkheden om in het kader van het thuiswerken en het deeltijdswerk tot een ruimtebesparing te kunnen komen (desksharing).

4) Gedurende de loop van gans het project werden verschillende communicatieacties uitgevoerd om de medewerkers te informeren over telewerk. Er werden infosessies gehouden, er verschenen verschillende artikels in het personeelskrantje, er werd via mail en intranet gecommuniceerd. Er werden affiches en brochures opgemaakt. Bovendien bestaat ook een digitaal platform met alle documentatie rond het telewerk. Het telewerk werd ook meermaals onderworpen aan een grootschalige evaluatie.

5) De hierboven genoemde acties zullen worden voortgezet. In de toekomst zal de FOD Economie verder de omstandigheden creëren opdat het afstandswerken kan worden gemaximaliseerd.

6) De telewerker kan chatten met zijn collega’s via de Sametime Communicator die gekoppeld is aan Lotus Notes. Hij kan ook bellen via Voice over IP met zijn USB phone (= My Instant Communicator). Video conferences en cloud computing zijn echter nog niet mogelijk binnen onze FOD.

7) Ik deel zeker de ongerustheid en zie ik, net als alle andere overheidsinstellingen, mijn administratie zeker als een mogelijk doelwit.

8) Binnen de FOD Economie is op verschillende niveuas (clients, netwerk, servers,..) reeds de nodige security infrastructuur aanwezig en up to date.  Een aanpassing van de deontologische code ter gebruik van ICT-diensten wordt gedaan teneinde onze medewerkers verder te sensibiliseren over de bestaande risico's.

9) Telewerkers hebben toegang tot het informaticanetwerk van de FOD Economie uitsluitend op een beveiligde manier :

  • via de e-ID kaart voor zover hun e-ID kaart door het usermanagement van ICT bij Fedict hiervoor werd geactiveerd en

  • via VPN van Fedict die o.a. op aanwezigheid van antiviruspakket op de client PC controleert.

Een project voor encryptie van gegevens op alle laptops is opgestart.

10) a) In totaal waren er 951 toestellen in omloop in 2013.

b) In totaal waren er 1.750 laptops  in omloop in 2013.

c) In 2013 : 17 tablets in gebruik 

11) Door de grootschalige verspreiding van laptops onder de medewerkers van de FOD Economie, is de wachttijd van de aanvraagprocedure voor het telewerk aanzienlijk korter.

12) De technische omkadering (e.i. telefonische bereikbaarheid, videoconferencing) van het telewerk kan nog worden verbeterd.

Er kan ook nog nagedacht worden over het inzetten van meer flexibele vormen van telewerk naast het structureel telewerk.

13) Het aantal telewerkers blijft nog steeds toenemen, hoewel deze toename lijkt te vertragen sinds de tweede helft van 2013.